Archive

DUTH

#Η_χρησιμότητα_του_άχρηστου #The_usefulness_of_the_useless #ενεργοποιώντας_χώρους #activating_places #οι_χώροι_των_ανθρώπων #places_of_people #δράση&πόλη #Actions&city

Xάρη σε όσους/ες/x ένα απόγευμα του 2018 βρεθήκαμε στο παζάρι της Ξάνθης.

Thanks to all, an afternoon of 2018 in the bazaar of the city of Xanthi.

01/06/2018.

Video by Kostas C R Nilsen

imprografika_drawing_performance_duth_2018_0s

Αυτό το κείμενο αφορά το σχέδιο σαν επιτέλεση-περφόρμανς- και όσους αγαπημένους/ες/x, πριν περίπου δύο χρόνια, βρεθήκαμε μαζί και στήσαμε μια αυτοσχέδια θεατρική σχεδιαστική σκηνή. Este texto está dedicado al dibujo como performance y a esos seres queridxs, que hace aproximadamente dos años, nos unimos y creamos una escena improvisada de un dibujo teatral.

Το έργο, σε αυτή την περίπτωση, ήταν μια συλλογική ζωγραφιά σε ζωντανή μετάδοση. Επίσης, ήταν ένα πείραμα να συνδεθούν οι αναλογικοί και οι ψηφιακοί καμβάδες. Kαι κυρίως, ήταν μια δοκιμή του «μεταμορφώνω ένα χώρο», «σχεδιάζω σε μεγάλη κλίμακα», «σχεδιάζω μαζί», παραξενεύω και παραξενεύομαι. La obra, en este caso, fue una pintura colectiva en transmisión en vivo. También fue un experimento para conectar el lienzo analógico con el “digital”. Y, sobre todo, fue una prueba de ‘transformar un espacio’, ‘dibujar a gran escala’, ‘dibujar juntos’, extrañar y extrañarse.

drawing-performace_20181108_191325

Με ψηφιακά μέσα (την ψηφιακή πλατφόρμα ομαδικού σχεδιασμού http://trazos.club/) σε προβολή και με αναλογικά μέσα σε ένα μεγάλο καμβά, ένα ανιαρό κομμάτι του αιθρίου της αρχιτεκτονικής σχολής της Ξάνθης στο ΔΠΘ μετατράπηκε σε θεατρικοζωγραφικό χώρο. Con los medios digitales (la plataforma de dibujo colectivo y digital http://trazos.club/) en proyección y análogicos en un gran lienzo una parte en desuso del patio de la Escuela de Arquitectura de la Universidad de Democritos se transformó en un espacio teatropictórico.

Χωρίς αμφιβολία θα συνεχίζουν να γράφονται πολλά για την ανεξήγητη χαρά που ωθεί τα σώματα να γράφουν, να κυλιούνται αφήνοντας σημάδια και χαράσσοντας φιγούρες. Sin duda, se continuará escribiendo mucho sobre la inexplicable alegría que impulsa a los cuerpos a escribir, rodar, dejar marcas y trazar figuras. Read More

Είπα μόνο πως πρόκειται για ένα πάρκο.

19s

Και μοιράστηκαν σε φωτοτυπίες δύο κατόψεις του. Η μια, με τη στάθμη πάνω από τις φυλλωσιές των δέντρων, και η άλλη, κάτω από αυτές.

Και ενώ προσπαθούσα να κάνω μια ανάλυση-παρουσίαση περί «σχεδίων & αναγνώσεων» βλέπω πως κάποιοι/ες/x, αυθόρμητα, να έχουν πιάσει τα χρωματιστά μολύβια και τους μαρκαδόρους και να σχεδιάζουν στην φωτοτυπία.

Κάπως έτσι σχεδιάζοντας επάνω στο επίπεδο της κάτοψης άρχισε το παιχνίδι. Άρχισαν να αναγνωρίζουν, να ερμηνεύουν και να «κατοικούν» με τον δικό τους τρόπο τις κατόψεις. Ενώ, προέκυπταν ερωτήσεις:

«Και αυτές οι γραμμές είναι ισοϋψείς; Αυτό είναι νερό; Οκ, αυτά είναι δέντρα. Και τι σχήματα είναι αυτά; Δεν καταλαβαίνω. Και αυτή η γραμμή; Είναι δρόμος; Μα τι είναι τούτο; Δεν βγαίνει νόημα. Και, σίγουρα αυτό είναι ένα πάρκο; Μήπως αυτός ο αρχιτέκτονας είναι τρελός;».

Μέχρι που επ-ανα-σχεδιάζοντας άρχισαν να προκύπτουν νέες κατόψεις, νέα πάρκα και μάλιστα πάρκα απρόσμενα όμορφα.

Έτσι όταν μετά από ώρα παρουσιάστηκαν οι φωτογραφίες του έργου του Μιράγες «το πάρκο των χρωμάτων», καθώς και εκείνου του χρωματιστού σκίτσου του διαγωνισμού και της αντίστοιχης μακέτας του Ενρίκε, όλα έμοιαζαν πιο φυσικά.

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-112

Dibujo, El parque de los colores. Σχέδιο, το πάρκο των χρωμάτων Enrique Miralles 1993.

Και τότε άρχισαν τα:

«Αααα, ώστε αυτό ήταν σιντριβάνι». «Και οι ισοϋψείς! Αμάν, αυτές νόμιζα πως ήταν ολόκληρη ρεματιά, όχι μικρά σκαλάκια». «Έλα ρε». «Τελικά δεν έχει τόσα δέντρα». «Και αυτά είναι φωτιστικά;». «Πως σκίαστρα;».

Και όσο προχωρούσαν οι φωτογραφίες της παρουσίασης και οι γραμμές των σχεδίων αντιστοιχούσαν πια στις χαράξεις του πάρκου τόσο μεγάλωνε ο ενθουσιασμός.

Ενθουσιασμός γιατί αυτό που αρχικά αποτελούσε ένα ακατανόητο πλέγμα γραμμών είχε γίνει, για καθέναν/μια/x, πιο οικείο, λογικό και κατανοητό μέσα από τα δικά τους σχέδια, τις δικές τους διερευνήσεις.

Και κυρίως, όλα αυτά είχαν προκύψει αυθόρμητα.

Με βάση το ένστικτο, τις ανάγκες ενός πάρκου και όχι κάποιας προκατασκευασμένης εικόνας. Η αμεσότητα της τυχαιότητας, η ελευθερία επιλογών μακριά από αιτιοκρατίες και κάποιο έλεγχο μεταξύ φόρμας και λειτουργικότητας έδωσαν χώρο στο παιχνίδι και κυρίως στην αξία κάθε ερμηνείας, την αξία να προσεγγίζεις τον κόσμο με «τον δικό σου τρόπο».

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-1141

Έμειναν και στην άκρη όλα εκείνα, τα μάλλον βαρετά, που είχα προετοιμάσει να πω:

«Για το ότι επιχειρήσαμε την ερμηνεία και την κατανόηση ενός έργου τέχνης (εδώ αρχιτεκτονικής) από την διαδικασία του σχεδιασμού του και όχι από την τελική-κτισμένη του μορφή.

Ή πως, πιο απλά, αυτή τη φορά ξεκινήσαμε από τα σχέδια και όχι από τις εικόνες ενός έργου.

Και πως με αυτή την προσπάθεια «από το ανάποδο» πραγματοποιήσαμε μια άσκηση «ανάγνωσης των σχεδίων».

Ή πως κάπως έτσι μπορεί ή θα μπορούσε το κτιστό περιβάλλον να «αναγνωστεί» από τα [πιθανά] σχέδια από τα οποία έχει προκύψει.»

Ήταν πιο φυσικό να μιλήσουμε για ότι προέκυψε.

Αυτά τα καινούργια πάρκα, «τα δικά τους» πάρκα. Και, πως τα δικά τους γραφιστικά παιχνίδια στο «πλάνο» της κάτοψης είχαν αποκαλύψει άλλα πράγματα και σημασίες γύρω από το «σχεδιάζω ένα πάρκο».

This slideshow requires JavaScript.

Και, εν τέλει, τι σημαίνει τελικά το «επ-ανα-σχεδιάζω» ή το «ξανα-σχεδιάζω»  [redraw (EN), redibujar (ES)]; Τι παραπάνω προσδίδει το πρόθεμα «ξανά», εκείνο το «επ-ανα», το «πάλι»; Καθώς γράφω για εκείνο το τόσο συγκινητικοσημαντικό μάθημα και εκείνα τα πάρκα προέκυψαν διάφορες κατηγορίες γύρω από το «επ-ανα-σχεδιάζω»:

Γιατί σίγουρα «επ-ανα-σχεδιάζω» καθώς περνώ/με ώρες και ώρες δουλεύοντας ένα σχέδιο. Και, ποιός/ά/x δεν έχει δει τα αρχεία του να πολλαπλασιάζονται καθώς τροποποιεί ένα πρότζεκ;

Φυσικά σχεδιάζω ξανά κάτι που προφανώς έχει ήδη χαραχθεί ή έχει ήδη θεωρηθεί τελειωμένο, έχει μπει στο συρτάρι, στο κάδρο, στο φάκελο, στην πολεοδομία, έχει σταλθεί στο μέιλ, με το wetransfer κτλ.

Αλλά και οι χαράξεις σε ένα οικόπεδο είναι και αυτές ένας «επ-ανα-σχεδιασμός». «Ένα κομμάτι γης» επ-ανα-σχεδιάζεται καθώς είναι το «υπόβαθρο», η «βάση», ο «τόπος», το «φόντο» νέων παρεμβάσεων.

Ίσως και αυτά τα «αντι-στρές» βιβλία ζωγραφικής αν και δεν αφήνουν στο σχεδιαστή κάποια βούληση ανήκουν σε αυτή την κατηγορία των επανασχεδιασμών.

Θυμήθηκα, φυσικά, κι εκείνους τους εκπληκτικούς επ-ανα-σχεδιασμούς του Uriel Seguí στην έκθεση με τίτλο «Οριοθετώντας το άμορφο [Bordeando lo informal]» ή όπως το έγραψε «κυνηγώντας όρια, χωρίς σταματημό». Εκεί έφτιαχνε δηλαδή με τις γραμμές του τα όρια των κηλίδων. Όπως γινόταν σε εκείνο το παιχνίδι της φαντασίας που κάναμε ιδίως μικροί καθώς με τη φαντασία «ακολουθούσαμε» τα περιγράμματα των ψηφίδων στο μωσαϊκό, τα πλακάκια ή στις επιφάνειες των ξύλων κτλ.

18474_l

Rebordeando 03, Uriel Segui

Τέλος θυμήθηκα πώς είχα νιώσει όταν άκουσα για πρώτη φορά εκείνο το ρήμα «επ-ανα-σχεδιάζω» [redraw (EN), redibujar (ES)].

Στην αρχή νόμιζα πως δεν ακούω καλά:

-«Πως»;

-«Re…»

-«Τι;»

-«Τι “ρε” και μαλακίες λένε.»

-«Γαμώ τις ξένες γλώσσες.»

-«Τι; Νέες λέξεις-νοήματα;»

-«Ωχ, πάμε πάλι..»

0s

Αφιερωμένο σε όσους/ες/x συμμετείχαν.

https://criticalnotebooks.tumblr.com/

Read More

criticalnotebooks_20180528_18103100asss

Πήραμε το «μονοπάτι της ζωής» και κατεβήκαμε προς την ακροποταμιά.

Ίσως χρειαζόταν μια εισαγωγή για την «εκπαίδευση έξω από τις αίθουσες ή τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους» ή κάτι για το βίντεο των Eames, που ξεκινά από την κλίμακα ενός πικνίκ, αλλά τελικά δεν είπα κάτι.

Κατάφερα μόνο να ψελλίσω πως: «Το θέμα της επίσκεψης δεν είναι ακριβώς νατουραλιστικό. Και, πως ίσως είναι περισσότερο σχετικό με τις αισθήσεις, τις μυρωδιές, το ρευματάκι του αέρα, τον ήχο των δέντρων, αλλά και πως το έδαφος στη φύση μπορεί να ιδωθεί σαν ένα σώμα σε άλλη κλίμακα..

Απλά καθίσαμε.

Ανοίξαμε τα τετράδια-μπλοκ για να σκιτσάρουμε.

This slideshow requires JavaScript.

Μια κοπέλα άνοιξε ένα βιβλίο: «Θα προτιμούσα να μην». Προτιμούσε να κάνει κάτι άλλο. Ήταν η κοπέλα που στα μαθήματα εμφάνιζε εκείνες τις γραμμές που «δεν θέλουν να είναι απόλυτες», «τις διακεκομμένες γραμμές» και που είχε μια τεχνική να «σχηματίζει όρια ζωγραφίζοντας εκτός περιγραμμάτων», αυτό που λέμε «από το αρνητικό».

Οι υπόλοιποι κάπως ξεκινήσαμε.

Τι ειναι αυτή η χαρά του σχεδιάζω;

Μας κοίταξα λίγο από μακριά. Δεν είχαμε καβαλέτα. Δεν ήταν ένα συνηθισμένο πικνίκ.

Είχε και μια δυσκολία όλο αυτό το «μάθημα στην εξοχή», το «μη υποχρεωτικό», το «άνευ λόγου», το «δίχως θέμα».

Έχουν συχνά μια αμηχανία «οι αργίες». Όπως και οι στιγμές που η τέχνη προσπαθεί «να βρεί κάποιο καινούργιο νόημα», ή να ενεργεί «χωρίς νόημα», «γιατί έτσι».

Αλλά από την άλλη «πως θα φτιάξουμε ένα στόρυ χωρίς αιτία, αφορμή και προσχεδιασμένο σενάριο;» και άραγε «το αποτέλεσμα θα είναι τρέντυ»;

Ήρθαν στο νου εκείνες οι λέξεις του Χαβιέρ Σεγί: «μέσα από το σχέδιο φτιάχνεις τον εαυτό, εκεί συστήνεται η προσωπικότητα του υποκειμένου[individuation]». Πως το σχέδιο λειτουργεί σαν τον καθρέφτη, η δράση όπου καθένας μπορεί ελεύθερος να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται.

Τι θα γινόταν αν έφτανε στα όρια του χαρτιού ή εκείνης της ελευθερίας του να «κινούμαι-χαράσσω» χωρίς σκέψη, του «και αν» και «γιατί όχι», μακριά από επικρίσεις και αγωνίες γυρω από το «μοιάζει;» και το «αρέσει;».

Τα ίχνη των γραμμών μας είχαν περισσότερο να κάνουν με τις αισθήσεις και όλα εκείνα τα ανείπωτα που προσπαθούν «όπως όπως» να «βγουν προς τα έξω» άτσαλα, ακατανόητα, μουτζουρωμένα αλλά και ανέμελα.

Όλα αυτά τα σημάδια στο χαρτί δεν μπορούν να ερμηνευτούν με κάποια ευθεία αντιστοίχιση. Δηλαδή μια γραμμή δεν αντιστοιχούσε απαραίτητα σε κάτι συγκεκριμένο.

Σε αυτούς τους χαραγμένους καθρέφτες, αυτό το αρνητικό αποτύπωμα, «εκεί έξω», «στον καθαρό αέρα», μακρυά από την αίθουσα, την πόλη και τους τύπους, τι κάναμε;

Όλοι κάτι έφτιαχναν, κάτι δοκίμαζαν.

Κάποια στιγμή βλέπω την Μαρία. Η Μαρία θα λέγαμε πως «ζωγραφίζει καλά», έχει εκπληκτικό ταλέντο στις αναπαραστάσεις. Συχνά έχω την εντύπωση πως η ελευθερία και οι «αναγνώσεις» των αφηρημένων σχεδίων την έχουν δυσκολέψει. Αλλά τι κάνει;

Read More

00

Gr/Es__Αυτό είναι ένα κειμενάκι για τα ίχνη. Este es un textito sobre las huellas.

Τα ίχνη που αφήνουμε και δεν φαίνονται, τα αόρατα. Για τα ίχνη που σχεδιάζουμε αλλά και για όσα σχεδιάζουμε και κατόπιν δεν φαίνονται. Περάσματα, κινήσεις, κυκλοφορίες, διάδρομοι, μεταφορές, συνδέσεις, μηνύματα, ροές. Σχεδιάζω από το αρνητικό. Πρώτα τα ίχνη και μετά τα όρια, τα περιγράμματα εκείνα που θα εξασφαλίσουν τις στοιχειώδεις κινήσεις, τα αναγκαστικά περάσματα, τις βέλτιστες κυκλοφορίες, τις γρήγορες μεταφορές, τις ικανοποιητικές συνδέσεις, τις απαραίτητες ροές.

Las huellas que dejamos y no se ven, las invisibles. Sobre las huellas que diseñamos pero también, sobre las que después desaparecen. Pasajes, movimientos, lanzamientos, pasillos, conexiones, enlaces, mensajes, flujos. Dibujar desde lo negativo. Primero las huellas y después los límites, los contornos que asegurarán el paso de los movimientos elementales, los pases forzados, las circulaciones óptimas, las transferencias rápidas, las conexiones satisfactorias, los flujos necesarios.

 

Anthi Kosma&Stavros Dendrinos_experimentación-las-huellas-de-los-movimientos invisibles_Critical Notebooks_arch_DUTH 21/05/2018

experimentación-las-huellas-de-los-movimientos invisibles_Critical Notebooks_arch_DUTH πειραματισμός_τα_ίχνη_των_αόρατων_κινήσεων_ΤΑΜ_ΔΠΘ. Anthi Kosma & Stavros Dendrinos 21/05/2018 

«Τα πάντα ρει» και «ποτέ δεν μπαίνουμε στο ίδιο ποτάμι» (Ηράκλειτος). Mutatis mutandis, κάνοντας τις απαραίτητες αλλαγές. «Τα πουλιά κινούνται στον αιθέρα, τα ψάρια στο νερό, εμείς στο επίπεδο» (Bachelard). Η γη είναι σφαιρική από τον καιρό του Ερατοσθένη κι όσο αν η φαντασία και η τεχνολογία προσπαθούν είμαστε δέσμιοι, εκείνης της αυθαίρετης μονάδας, της βαρύτητας. Τόποι γεωγραφικοί, μα και τόποι φανταστικοί, μεταφορικοί, κυβερνητικοί και, ίσως, υπερβολικά βολικοί.

“Panta rei” y “nunca entramos en el mismo río” (Heráclito). Mutatis mutandis, haciendo los cambios necesarios. “Las aves se mueven en el éter, los peces en el agua, nosotros en la superficie” (Bachelard). La tierra es esférica desde la época de Eratóstenes y, a pesar de que la imaginación y la tecnología ayudan, todavía estamos condenados de esta medida arbitraria, de la gravedad. Lugares geográficos, pero también lugares ficticios, metafóricos, cibernéticos y, quizás, demasiado cómodos.

Η φαντασία κινείται σίγουρα πιο γρήγορα από εμάς, χωρίς τα εμπόδια και τις αντιστάσεις των υλικών. Συχνά νομίζουμε πως δεν αφήνει ίχνη και πως παράγει μόνο εικόνες. Μα τα ίχνη των εικόνων της είναι ικανά να μπερδεύουν το εδώ με το εκεί, το πραγματικό με το φανταστικό, να κάνουν το φανταστικό ελκυστικό και το πραγματικό συχνά αβάσταχτα ρεαλιστικό.
La imaginación, seguro, se mueve más rápido que nosotros, sin los obstáculos y la resistencia de los materiales. Uno piensa que la imaginación, no deja huellas que, solo produce imágenes. Sin embargo, las huellas de sus imágenes son capaces de confundir el aquí con el allí, lo real con lo ficticio, hacer el imaginario atractivo y a menudo lo real espantosamente pragmático.

Η Αριάδνη έδωσε στον Θησέα το κουβάρι. Για την  Beatriz Colomina,  η Αριάδνη είναι η πρώτη αρχιτέκτονας. Κι αυτό, όχι επειδή έκτισε αλλά, γιατί κατάλαβε «πώς λειτουργούν τα ίχνη;». Πως για να κτίσεις πρώτα πρέπει να καταλάβεις εκείνες τις κινήσεις, τις κινήσεις όσων είναι χαμένοι στις σπείρες των λαβυρίνθων. Για να μην πούμε βέβαια πως, για να καταλάβεις πρώτα πρέπει να αγαπήσεις.

Ariadne le dio a Thesea el hilo. Para Beatriz Colomina, Ariadne es la primera arquitecta. Y eso, no porque construyó, sino porque entendió “¿cómo funcionan las huellas?”. Y que para construir uno/a/x primero, tiene que entender esos movimientos, los movimientos de aquellos que están perdidos en las espirales de los labirintos. Para no decir que, para poder entender primero debes amar.

imprografika_anthokosmos_traces_2018_797

Είναι και εκείνα τα ίχνη που μας αφήνουν οι άλλοι. Το άγγιγμα τους, οι λέξεις τους, οι κινήσεις τους.  Και τι να κάνεις με αυτά τα ίχνη; Έτσι που έγραψαν επάνω σου σαν να ήσουν πηλός; Τα ίχνη απέμειναν σαν ένα αρνητικό, η ανάγλυφη επιφάνεια μιας συνάντησης.

Existen también aquellas huellas que los “Otros” nos dejaron. Sus toques, sus palabras, sus movimientos. ¿Y qué puede uno hacer con estas huellas? Que se han escrito en ti como si estuvieras de barro. Las huellas permanecen como un negativo, la superficie, el relieve de un encuentro.

imprografika anthokosmos huellas 2018

Είναι τα ίχνη των σχεδίων και αυτά ένα αρνητικό αφού αυτός/η/x που τα χάραξε δεν είναι πια εδώ μαζί τους. Είναι το ανάποδο. Ό,τι διαφαίνεται από μια κίνηση που γράφτηκε κάποτε. Από κάποιον που χάραξε και δεν βλέπουμε πια. Μένουν τα σχέδια σαν ίχνη από εκείνο το σώμα που δεν φαίνεται, που δεν μιλάει, που παρακολουθεί, που δεν σταματά να νιώθει, που κάτι θέλει να πει, που τόσα θέλω να του πω, που ωθεί, που δεν ξέρει πως. Τα ίχνη μεσολαβητές για τα ανείπωτα και τα αόρατα κυρίως όμως για όσα νιώθουμε, τα αισθητά, τα αισθητικά όσα δεν μπαίνουν στους αριθμούς και τις στατιστικές.

Son las huellas de los dibujos también un negativo, ya quien las trazó ya no está aquí con ellos. Son el reverso. Lo que se queda de un movimiento que una vez fue escrito. De alguien que los trazó y no vemos más. Los dibujos permanecen como rastros de ese cuerpo que no se ve, no habla, no deja de observar y sentir, de algo que quiere decir, que tanto quiero decirle, quién empuja y no sabe cómo. Las huellas mediadoras de lo indecible, lo invisible, pero sobre todo del sentir, de los sentimientos, lo sentido, la ‘aesthesis’ , la estética y todo que no encaja en los números y las estadísticas.

imprografika_anthokosmos_traces_2018_ 165722

Read More