reblog from slus.gr #aninterview

Slus

PROFILE PICSX33

Profile Pics Αρχιτεκτόνων: οι απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο του SLUS (33 ερωτήσεις ίδιες για όλους) έρχονται να σκιαγραφήσουν την ιδιαίτερη προσωπικότητα κάθε αρχιτέκτονα και να αφηγηθούν ιστορίες και σκέψεις που ξεκινούν από την αρχιτεκτονική, τον δημόσιο χώρο, την πόλη και την κοινωνία και φτάνουν μέχρι την μουσική, την λογοτεχνία και το σινεμά.

O ανθόκοσμος ή αλλιώς Ανθή Κοσμά, αρχιτέκτονας, απαντά στο ερωτηματολόγιο του SLUS.  

  1. Πότε και πού γεννηθήκατε; Στη γη των 300 πριν, σχεδόν, 40 χρόνια.
  2. Τι σπουδές έχετε κάνει; Όλες όσες ήθελε η μαμά μου και ο μπαμπάς μου και, τελικά, πολλές παραπάνω.
  3. Πού εργάζεστε; Σε ένα γραφείο αλλά και σε μια αρχιτεκτονική σχολή. Συχνά τα βράδια δουλεύω σε ένα αυτοσχέδιο εργαστήρι ζωγραφικής.
  4. Τι είναι αυτό που σας ώθησε στην αρχιτεκτονική; Η έλλειψη έκφρασης.
  5. Πού μένετε; Μάλλον δεν έπρεπε ποτέ να διαβάσω ένα βιβλίο για νομάδες τον καιρό του 2004. Τώρα πια δεν με πειράζει να…

View original post 669 more words

6-01.imprografika.2020

Για τους στενούς χώρους και τη στενοχώρια. (ΕΛ)

About tight spaces and distress. (ENG)

Ένα παιχνίδι των λέξεων και των φυσικοψυχικών χώρων.

A game of words and psychophysical spaces. 

In greek “being distressed” [steno-choriménos] comes from the words tight-space [stenáchoro].

Στενάχωρο. Eίναι στενάχωρο. Το δωμάτιο είναι στενάχωρο, μα κι εγώ είμαι στενο-χωρημένη. Stená-xoro [tight-space] distressed. It is [tight-space] distressed. Τhe room is [tight-spaced] distressed, but me too I’m distressed [tight -spaced] steno-choriméni.

Το δωμάτιο είναι στενάχωρο, μα πιο στενάχωρο είναι αυτό που συμβαίνει. Αυτό που συμβαίνει στο διπλανό δωμάτιο, στα διπλανά «δωμάτια». The room is tight-spaced [distressed], but more distressed [tight-spaced] is what happens. What happens in the next room, in the next “rooms”.

Είναι στενός ο χώρος και όλο και στενεύει..περιορίζεται. The space is tight and it is getting tightest..limited/restricted. 

Περιορισμοί επιβαλλόμενοι, μα και αυτοπεριορισμοί, περιορισμοί υπευθυνότητας, περιορισμένη υπευθυνότητα, ανευθυνότητα μα ότι και αν λέμε ο βασικός περι-ορισμός είναι  ο θανατηφόρος. Restrictions imposed, but also self-restrictions, restrictions of responsibility, reduction of responsibility, irresponsibility, but whatever we may say the basic restriction is  the fatal one.

Στενός-χώρος και στενο-χώρια, μάλλον για αυτό έλεγε ο Χαβιέρ «βρες μια άλλη λέξη για το χώρο»…κανείς δεν ξέρει σε τι ακριβώς αναφέρεται. “Tight-space” [stenos xoros] and “being distressed” [steno-xorimenos] probably that’s why Javier said “find another word for space” … no one knows exactly what it refers to.

Κάποιοι αναρωτιούνται αν ο χώρος ήταν στενός από πάντα ή αν πριν ήταν ελεύθερος. Some are wondering if  space has  always been tight or if it was free before.

Ίσως να μην ήταν, μάλλον είχε όμως μια κάποια ανεμελιά, άγνοια ή κάτι τέλος πάντων χωρίς όρια ή πιο σωστά που έμοιαζε χωρίς τέλος. It may not have been, but it probably had some negligence, ignorance, or something  without an end or better that looked like endless.

Ίσως να το ήξερα κατά βάθος. «Τα παιδιά [..] έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα», όπως λέει το τραγούδι. Θα ναι που νόμιζα ότι όλα μπορούν να γίνουν αλλιώς. Αλήθεια, σιγά σιγά όλα γινόντουσαν αλλιώς. Maybe I knew it deep down. “The kids [..] anyway they know everything», a song says.  Yes, I thought that everything could be done differently. Really, slowly everything was changing. 

Στενάχωρη καρδιά, στενάχωρο τύπος, στενάχωροι καιροί και καταστάσεις, αλλά και στενάχωρα δωμάτια. Heart to get upset [tight-space of the heart], worrier [tight-space] guy, worried [tight-space] times and situations, as well as tight-space rooms.

Μάλλον δεν είναι οι τοίχοι που κάνουν τα πράγματα στενάχωρα, εξάλλου από τις «φυλακές» πάντα κάπως δραπετεύαμε. Στενάχωρο μάλλον είναι πως οι τοίχοι έγιναν και πάλι ορατοί. It is not probably the walls that make life feel sad, in fact we have always escaped “prisons” somehow. It is rather sad that walls have become visible again.

Δεν είναι οι τούβλινοι τοίχοι που έγιναν και πάλι ορατοί ούτε οι γυψοσανίδες ή τα άλλα δια-χωριστικά. Πιο θλιβερό είναι που έγιναν ορατά πάλι εκείνα τα διαχωριστικά που νόμιζα πως μια μέρα θα δια-περασω, ξε-περάσω. It is not the brick walls that have become visible again, nor the drywall panels or other dividers. The saddest thing is that have become visible again those dividers that I thought  one day I would pass, pass by, overpass.

Εκείνα τα γαμημένα όρια: τα οικονομικά, τα οικογενειακά, οι περιορισμοί του φύλου, της πόλης, της χώρας κι εκείνες οι ψευτοελπίδες και τα ψευτοξεγελάσματα: «και αν εκείνη η αίτηση», «εκείνο το πάρτι», «εκείνος ο ξανθός», «εκείνη με το ξυρισμένο μαλλί», «εκείνη η δουλειά», «εκείνο το ταξίδι» όλα αυτά τα τόσο απαραίτητα μοιάζουν με ψεκαστήρια από αυτά που «κάνουν τα τζάμια αόρατα». Those fucking limits: financial,  familiar, gender restrictions, city, country and those pseudohopes and lies: “and if that application”, “that party”, “that blonde”, ” the one with the shaved hair “,” that job “,” that trip “all of which look like sprays,  the ones that “make the glass invisible”.

Μα τα τζάμια είναι εκεί ξαναβρώμισαν και φάνηκαν πάλι. Τα τζάμια είναι στον 5ο όροφο, απέναντι έχει πολυκατοικίες, ο ήλιος φαίνεται από το στενό των δρόμων, οι ανεπάρκειες ήταν από πάντα γνωστές, κατά βάθος τις ξέραμε. But the glazed windows are dirty, and it shows again. The glasses are on the 5th floor, in front there are apartment blocks, the sun can be seen from the narrow streets, the deficiencies were always known, deeply we knew them.

Και τώρα στη στενοχώρια δεν υπάρχει άλλη παράταση, διαφυγή.  Αναγκαστικά πρέπει να πω πως «δεν ελπίζω τίποτα». Είμαι, ακόμα εδώ στο στενό-χώρο, του δωματίου, του σώματός μου, της ηλικίας, του φύλου, της «τσέπης». And now in the distress [tight space] there is no further extension, escape. I have to say ‘I hope nothing’. I am still here in the tight space of my room, of my body, my age, my gender, my “pocket”.

Ο στενός-χώρος είναι εδώ και δίπλα, στο δίπλα δωμάτιο, στη διπλανή χώρα που γίνεται κάθε μέρα περισσότερο στενο-χώρα, με στενά-χωριά, στενο-χωριμένους, στενο-χωρισμένους  και δυστυχώς από-χωρισμένους. The tight-space is here and at the next door, in the next room, in the next country [Chora] which every day is becoming more and more confined country [tight-chora], with confined villages [tight-xoriá], distressed [tight-space] and unfortunately segregated [apo-spaced] people.

Σε αυτό το στενό-χωρο «χαρτί» στα όρια της οθόνης, του χαρτιού, των γραφικών χαρακτήρων τα σημάδια της γλώσσας είναι ίχνη που θέλουν να μείνουν εδώ και να εξιχνιάσουν τις στενοχώριες των καιρών. In this tight space [stenó-chóro] of “paper” at the limits of this screen, these graphic characters, these signs of language are traces that would like to stay here and delineate the distress [tight-spaces] of the times.

Αφιερωμένο στην Κατερίνα Μ. που μου μίλησε για αυτό το παιχνίδι των λέξεων, το στενό-χώρο και τη στενοχώρια στο διπλανό της δωμάτιο. Dedicated to Katerina M. who talked to me about this game of words “tight-space=stenochória=distress”, her tight-space [stenó-chóro] and distress [stenochória] in the next room.

Το σχέδιο συχνά γίνεται κατανοητό ως μια γλώσσα.

Drawing often is perceived as a language.

Μια γραφή χωρίς φωνήματα. «Μιλά», μεταφορικά. A kind of writing without phonemes. It “speaks”, metaphorically. 

Κατά τη διάρκεια ενός μικρού πειράματος, σε μια προσπάθεια να διερευνηθούν τα όρια του «σχεδιάζω», σχεδιάσαμε με τα μάτια κλειστά. During a small experiment, in an attempt to explore the limits of “drawing”, we draw with our eyes closed.

Χωρίς να βλέπω.  Αναγκάζομαι αγγίζοντας να ψάχνω τα όρια του σχεδιαστικού χαρτιού, του «μολυβιού» και να χαράσσω γραμμές χωρίς να ξέρω προς τα που πηγαίνουν.  Without seeing. I am forced to search the limits of the drawing paper, the pencil, and draw lines without knowing where they are going.

“Στα τυφλά», εκτός του οπτικού ελέγχου και εκτός ελέγχου γενικά στο πεδίο μιας «τυφλής ελευθερίας», ποιον να εμπιστευτείς; Και πως να αφήσεις τα χέρια ελεύθερα να κινούνται;  “Blindly”, without being able to see and out of control, in general, in a field of “blind freedom”, whom do you trust? And how do you let your hands move freely?  

Χωρίς να βλέπω. Ακούω. Ακούω εμένα, τxν δίπλα, τους δίπλα. Δεν ακούω τις φωνές τους, ακούω τις «μολυβιές» τους. Without seeing. I listen. I listen to myself, the Other, the Others. I don’t listen their voices, I am listening to their “pencils”.

Ακούω τους χτύπους στο χαρτί. Οι ήχοι των χαράξεων, κάθε γραμμή τώρα πια έχει το ήχο της. Άλλοι μακρόσυρτοι και άλλοι πιο σημειακοί. I am listening to the pencils beat on the paper. The sounds of the traces, now each line has its own sound. Some sounds are longer and some are more pointy.

Τα σχέδια μετατράπηκαν ξαφνικά σε κρουστά, σε γραφο-μηχανές. Θα μου πεις, έτσι ήταν από πάντα. Αλλά «εσύ δεν άκουγες».  Drawings suddenly turn into percussions, into type-writers. You may tell me; “it’s always been that way. But “you never listened”.

Οι χαράξεις έχουν ένα ήχο, καλύτερα ένα χτύπο, και κάθε χτύπος αρχίζει να συσχετίζεται με τους χτύπους των Άλλων.  Traces have a sound, even better, a beat. Each beat begins to relate with other beats.  

«Χτυπώ», «απαντούν», «χτυπούν», «απαντώ». Ξανά και ξανά μέχρι που φτιάχνεται ένας ρυθμός, άρρυθμος και θορυβώδης. Ι “knock”, they “answer”, they “knock”, I “answer”. Again, and again until a rhythm is made, arrhythmic and noisy.

Τι είναι αυτή η συναυλία [κρουστών…] σχεδίων; What is this [percussion…] drawing concert?

Ένα σχέδιο τελικά ακούγεται. A drawing finally sounds. 

Πριν το σχέδιο κατηγοριοποιηθεί ως παρτιτούρα, η καταγραφή μιας μουσικής που παράγεται από φυσικούς ήχους -σαν αυτής του Dieter Schebel- θα λέγαμε πως παράγει τη δική του μελωδία.

Before this drawing is categorized as a music sheet, someone can argue that the transcription of a music produced by natural sounds -like those of Dieter Schebel-, has its own voice-melody.

Το μολύβι γράφει-χτυπά, τα μολύβια χαράσσουν-χτυπούν, ακούγονται. Οι χτύποι των μολυβιών, δεν είναι σαν αυτούς των ρολογιών, ούτε ακριβώς, μα πιο κοντά σε αυτούς της καρδιάς και των καρδιογραφημάτων.

The pencil writes-beats, the pencils mark, beat and have their own sound. Pencil beats are not like watch beats, nor exactly, but similar to heartbeats and to cardiograms.

Απόσπασμα από γραφιστική συναυλία στο μάθημα «ειδικά θέματα αναπαραστάσεων: ιχνογραφίες και ιχνηλατήσεις» στην αρχιτεκτονική σχολή του Βόλου, 18 Φεβρουαρίου 2020.

Excerpt from a graphic concert in the lesson “Special Representations: Paintings and Traces” at the School of Architecture, University of Thessaly, 18th February 2020.

Read More

imprografika_anthokosmos-3_ventanas_2020.03.07

Οι μετακομίσεις, οι πόλεις, τα σπίτια και τα παράθυρά τους

Las mudanzas, las ciudades, las casas y sus ventanas.

Τα παράθυρα κάδρα, πλαίσια, μα, πιο πολύ ανοίγματα

Las ventanas cuadros, marcos, pero, sobre todo aperturas

Οπές για το φως, τους ήχους, τους θορύβους, τους κλέφτες

Huecos para que entren la luz, los sonidos, los ruidos, los ladrones

Από αυτά οι «θέες» αντικρίζονται μα επίσης ακούγονται

Desde ellos las “vistas” se enfrentan pero también se oyen

Αυτή είναι μια συλλογή με θέες από τα παράθυρά μου

Esta es una colección de vistas desde mis ventantas.

Από αυτά κάτι ακούγεται και ανοίγεται*

Desde ellas algo se oye y se abre*

Athens 2020

Madrid 2013

Madrid 2012

 

*«Άνοιξη < αρχαία ελληνική ἄνοιξις. Σπάνια λέξη της αρχαίας ελληνικής (ἡ ἄνοιξις, -εως). Ετυμολογείται από το ρήμα ἀνοίγνυμι ή ἀνοίγω.»

*”Primavera <en griego antinguo “ἄνοιξις”. Proviene del verbo “ἀνοίγνυμι” ο “ἀνοίγω”, que significa abrir.

anthokosmos_20191117_221312s

Ασταμάτητες κινήσεις.

Movimientos imparables.

Κίνηση, λέει το λεξικό, είναι η μεταβολή της θέσης ενός σώματος μέσα στο χώρο σε σχέση με ένα σταθερό σημείο και σε μια δεδομένη χρονική στιγμή.

El movimiento, dice el diccionario, es el cambio de la posición de un cuerpo en el espacio en relación con un punto fijo, en un momento dado.

Το αντίθετο, η ακινησία.

Lo contrario, la quietud.

Βέβαια, η γη κινείται κι εγώ νιώθω ακίνητη.

Sin embargo, la tierra se mueve y yo me siento inmóvil.

Είναι και η κίνηση ένα σχετικό μέγεθος.

Es el movimiento un tamaño relativo.

anthokosmos_20191117_221045s

Παρόλα αυτά υπάρχουν πολλές κινήσεις, περισσότερο ή λιγότερο μεταφορικές, όπως: οι κινήσεις των λογαριασμών, αυτές των χορευτών, οι στρατηγικές κινήσεις, εκείνες των οχημάτων αλλά και οι κινήσεις ενός πίνακα ή ενός γλυπτού.

A pesar de todo esto existen muchos movimientos, más o menos metafóricos, como: los movimientos de las cuentas bancarias, los de los bailarines, los movimientos estratégicos, los de los vehículos, pero también los movimientos de un cuadro o una escultura.

Υπάρχουν μέρη με πολύ κίνηση, αλλά και είδη κινήσεων: γραμμικές, διακεκομμένες, τεθλασμένες, ζικ-ζακ, ανάστροφες, κατακόρυφες, διαγώνιες, κάθετες και γενικά προς όλες τις κατευθύνσεις.

Hay lugares con mucho movimiento, pero también hay muchos tipos de movimientos: lineales, discontinuos, curvos, en zigzag, inversos, verticales, diagonales, perpendiculares y, en general, en todas las direcciones.

Υπάρχουν οι εφαπτόμενες, οι πλευρικές, αυτές του αέρα, των ήχων, οι προσεκτικές, οι μετρημένες αλλά και οι αλόγιστες, οι αυθόρμητες, αυτές που έχουν χάρη αλλά κι εκείνες που είναι άνετες κι ελεύθερες.

Existen los tangibles, los laterales, los del aire, de los sonidos, los cuidaditos, los moderados pero también los insensatos, los espontáneos, los que tienen gracia y también los que son cómodos y libres.

Ένα επίσημο κείμενο, για την εκφώνηση ενός μαθήματος αρχιτεκτονικής, θα αναφερόταν στις σχεδιαστικές κινήσεις, στις κινήσεις των «κατοίκων» ενός πρότζεκτ, τις υποχρεωτικές, τις δυναμικές κτλ.

Un texto oficial, para el enunciado de un curso de arquitectura, tendría que referirse a los movimientos proyectuales, los posibles movimientos de los “habitantes” del proyecto, los obligatorios, los dinámicos etc.

Ωστόσο μια τέτοια γραφή, στη δική μας περίπτωση, θα ήταν μάλλον μια λάθος κίνηση.

Sin embargo, probablemente una escritura de este tipo, en nuestro caso, sería un movimiento incorrecto.

anthokosmos_20191117_221041s

Read More

An original and imaginative interpretation of Carolina Verd at Taki’s artwork.

Carolina Verd

En una ocasión, mientras esperaba el tren de París a Londres, a Panayoitis Vassilakis, Takis (1925-2019) ”se le encendió la bombilla”; se quedó asombrado por la incesante coreografía de señales, ruidos y destellos de luces intermitentes que le rodeaban. Así es como este artista autodidacta pasó de la influencia de la estatua clásica de su país de origen, Grecia, y de la influencia de los artistas que más admiraba, entre ellos Picasso y Giacometti, a crear un lenguaje propio. Un lenguaje gracias al cual a sus esculturas, movidas por el aire, por imanes, hechas de varillas largas, flexibles y delgadas, de luces, de plomadas, de gongs, de cuerdas de guitarra…, las dota de sonido, vibran y se articulan funcionando como señales transmisoras de ciertas energías.

Revolución en la historia de la escultura

“Platón habla de un artista que convierte el mundo invisible en visible. Espero que alguien que vea mi…

View original post 307 more words

Είπα μόνο πως πρόκειται για ένα πάρκο.

19s

 

Και μοιράστηκαν σε φωτοτυπίες δύο κατόψεις του. Η μια, με τη στάθμη πάνω από τις φυλλωσιές των δέντρων, και η άλλη, κάτω από αυτές.

Και ενώ προσπαθούσα να κάνω μια ανάλυση-παρουσίαση περί «σχεδίων & αναγνώσεων» βλέπω πως κάποιοι/ες/x, αυθόρμητα, να έχουν πιάσει τα χρωματιστά μολύβια και τους μαρκαδόρους και να σχεδιάζουν στην φωτοτυπία.

Κάπως έτσι σχεδιάζοντας επάνω στο επίπεδο της κάτοψης άρχισε το παιχνίδι. Άρχισαν να αναγνωρίζουν, να ερμηνεύουν και να «κατοικούν» με τον δικό τους τρόπο τις κατόψεις. Ενώ, προέκυπταν ερωτήσεις:

«Και αυτές οι γραμμές είναι ισοϋψείς; Αυτό είναι νερό; Οκ, αυτά είναι δέντρα. Και τι σχήματα είναι αυτά; Δεν καταλαβαίνω. Και αυτή η γραμμή; Είναι δρόμος; Μα τι είναι τούτο; Δεν βγαίνει νόημα. Και, σίγουρα αυτό είναι ένα πάρκο; Μήπως αυτός ο αρχιτέκτονας είναι τρελός;».

Μέχρι που επ-ανα-σχεδιάζοντας άρχισαν να προκύπτουν νέες κατόψεις, νέα πάρκα και μάλιστα πάρκα απρόσμενα όμορφα.

Έτσι όταν μετά από ώρα παρουσιάστηκαν οι φωτογραφίες του έργου του Μιράγες «το πάρκο των χρωμάτων», καθώς και εκείνου του χρωματιστού σκίτσου του διαγωνισμού και της αντίστοιχης μακέτας του Ενρίκε, όλα έμοιαζαν πιο φυσικά.

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-112

Dibujo, El parque de los colores. Σχέδιο, το πάρκο των χρωμάτων Enrique Miralles 1993.

Και τότε άρχισαν τα:

«Αααα, ώστε αυτό ήταν σιντριβάνι». «Και οι ισοϋψείς! Αμάν, αυτές νόμιζα πως ήταν ολόκληρη ρεματιά, όχι μικρά σκαλάκια». «Έλα ρε». «Τελικά δεν έχει τόσα δέντρα». «Και αυτά είναι φωτιστικά;». «Πως σκίαστρα;».

Και όσο προχωρούσαν οι φωτογραφίες της παρουσίασης και οι γραμμές των σχεδίων αντιστοιχούσαν πια στις χαράξεις του πάρκου τόσο μεγάλωνε ο ενθουσιασμός.

Ενθουσιασμός γιατί αυτό που αρχικά αποτελούσε ένα ακατανόητο πλέγμα γραμμών είχε γίνει, για καθέναν/μια/x, πιο οικείο, λογικό και κατανοητό μέσα από τα δικά τους σχέδια, τις δικές τους διερευνήσεις.

Και κυρίως, όλα αυτά είχαν προκύψει αυθόρμητα.

Με βάση το ένστικτο, τις ανάγκες ενός πάρκου και όχι κάποιας προκατασκευασμένης εικόνας. Η αμεσότητα της τυχαιότητας, η ελευθερία επιλογών μακριά από αιτιοκρατίες και κάποιο έλεγχο μεταξύ φόρμας και λειτουργικότητας έδωσαν χώρο στο παιχνίδι και κυρίως στην αξία κάθε ερμηνείας, την αξία να προσεγγίζεις τον κόσμο με «τον δικό σου τρόπο».

El Croquis 72(II)-Enric_Miralles-1141

Έμειναν και στην άκρη όλα εκείνα, τα μάλλον βαρετά, που είχα προετοιμάσει να πω:

«Για το ότι επιχειρήσαμε την ερμηνεία και την κατανόηση ενός έργου τέχνης (εδώ αρχιτεκτονικής) από την διαδικασία του σχεδιασμού του και όχι από την τελική-κτισμένη του μορφή.

Ή πως, πιο απλά, αυτή τη φορά ξεκινήσαμε από τα σχέδια και όχι από τις εικόνες ενός έργου.

Και πως με αυτή την προσπάθεια «από το ανάποδο» πραγματοποιήσαμε μια άσκηση «ανάγνωσης των σχεδίων».

Ή πως κάπως έτσι μπορεί ή θα μπορούσε το κτιστό περιβάλλον να «αναγνωστεί» από τα [πιθανά] σχέδια από τα οποία έχει προκύψει.»

Ήταν πιο φυσικό να μιλήσουμε για ότι προέκυψε.

Αυτά τα καινούργια πάρκα, «τα δικά τους» πάρκα. Και, πως τα δικά τους γραφιστικά παιχνίδια στο «πλάνο» της κάτοψης είχαν αποκαλύψει άλλα πράγματα και σημασίες γύρω από το «σχεδιάζω ένα πάρκο».

This slideshow requires JavaScript.

Και, εν τέλει, τι σημαίνει τελικά το «επ-ανα-σχεδιάζω» ή το «ξανα-σχεδιάζω»  [redraw (EN), redibujar (ES)]; Τι παραπάνω προσδίδει το πρόθεμα «ξανά», εκείνο το «επ-ανα», το «πάλι»; Καθώς γράφω για εκείνο το τόσο συγκινητικοσημαντικό μάθημα και εκείνα τα πάρκα προέκυψαν διάφορες κατηγορίες γύρω από το «επ-ανα-σχεδιάζω»:

Γιατί σίγουρα «επ-ανα-σχεδιάζω» καθώς περνώ/με ώρες και ώρες δουλεύοντας ένα σχέδιο. Και, ποιός/ά/x δεν έχει δει τα αρχεία του να πολλαπλασιάζονται καθώς τροποποιεί ένα πρότζεκ;

Φυσικά σχεδιάζω ξανά κάτι που προφανώς έχει ήδη χαραχθεί ή έχει ήδη θεωρηθεί τελειωμένο, έχει μπει στο συρτάρι, στο κάδρο, στο φάκελο, στην πολεοδομία, έχει σταλθεί στο μέιλ, με το wetransfer κτλ.

Αλλά και οι χαράξεις σε ένα οικόπεδο είναι και αυτές ένας «επ-ανα-σχεδιασμός». «Ένα κομμάτι γης» επ-ανα-σχεδιάζεται καθώς είναι το «υπόβαθρο», η «βάση», ο «τόπος», το «φόντο» νέων παρεμβάσεων.

Ίσως και αυτά τα «αντι-στρές» βιβλία ζωγραφικής αν και δεν αφήνουν στο σχεδιαστή κάποια βούληση ανήκουν σε αυτή την κατηγορία των επανασχεδιασμών.

Θυμήθηκα, φυσικά, κι εκείνους τους εκπληκτικούς επ-ανα-σχεδιασμούς του Uriel Seguí στην έκθεση με τίτλο «Οριοθετώντας το άμορφο [Bordeando lo informal]» ή όπως το έγραψε «κυνηγώντας όρια, χωρίς σταματημό». Εκεί έφτιαχνε δηλαδή με τις γραμμές του τα όρια των κηλίδων. Όπως γινόταν σε εκείνο το παιχνίδι της φαντασίας που κάναμε ιδίως μικροί καθώς με τη φαντασία «ακολουθούσαμε» τα περιγράμματα των ψηφίδων στο μωσαϊκό, τα πλακάκια ή στις επιφάνειες των ξύλων κτλ.

18474_l

Rebordeando 03, Uriel Segui

Τέλος θυμήθηκα πώς είχα νιώσει όταν άκουσα για πρώτη φορά εκείνο το ρήμα «επ-ανα-σχεδιάζω» [redraw (EN), redibujar (ES)].

Στην αρχή νόμιζα πως δεν ακούω καλά:

-«Πως»;

-«Re…»

-«Τι;»

-«Τι “ρε” και μαλακίες λένε.»

-«Γαμώ τις ξένες γλώσσες.»

-«Τι; Νέες λέξεις-νοήματα;»

-«Ωχ, πάμε πάλι..»

0s

Αφιερωμένο σε όσους/ες/x συμμετείχαν.

https://criticalnotebooks.tumblr.com/

Read More

criticalnotebooks_20180528_18103100asss

Πήραμε το «μονοπάτι της ζωής» και κατεβήκαμε προς την ακροποταμιά.

Ίσως χρειαζόταν μια εισαγωγή για την «εκπαίδευση έξω από τις αίθουσες ή τους ιμπρεσιονιστές ζωγράφους» ή κάτι για το βίντεο των Eames, που ξεκινά από την κλίμακα ενός πικνίκ, αλλά τελικά δεν είπα κάτι.

Κατάφερα μόνο να ψελλίσω πως: «Το θέμα της επίσκεψης δεν είναι ακριβώς νατουραλιστικό. Και, πως ίσως είναι περισσότερο σχετικό με τις αισθήσεις, τις μυρωδιές, το ρευματάκι του αέρα, τον ήχο των δέντρων, αλλά και πως το έδαφος στη φύση μπορεί να ιδωθεί σαν ένα σώμα σε άλλη κλίμακα..

Απλά καθίσαμε.

Ανοίξαμε τα τετράδια-μπλοκ για να σκιτσάρουμε.

This slideshow requires JavaScript.

Μια κοπέλα άνοιξε ένα βιβλίο: «Θα προτιμούσα να μην». Προτιμούσε να κάνει κάτι άλλο. Ήταν η κοπέλα που στα μαθήματα εμφάνιζε εκείνες τις γραμμές που «δεν θέλουν να είναι απόλυτες», «τις διακεκομμένες γραμμές» και που είχε μια τεχνική να «σχηματίζει όρια ζωγραφίζοντας εκτός περιγραμμάτων», αυτό που λέμε «από το αρνητικό».

Οι υπόλοιποι κάπως ξεκινήσαμε.

Τι ειναι αυτή η χαρά του σχεδιάζω;

Μας κοίταξα λίγο από μακριά. Δεν είχαμε καβαλέτα. Δεν ήταν ένα συνηθισμένο πικνίκ.

Είχε και μια δυσκολία όλο αυτό το «μάθημα στην εξοχή», το «μη υποχρεωτικό», το «άνευ λόγου», το «δίχως θέμα».

Έχουν συχνά μια αμηχανία «οι αργίες». Όπως και οι στιγμές που η τέχνη προσπαθεί «να βρεί κάποιο καινούργιο νόημα», ή να ενεργεί «χωρίς νόημα», «γιατί έτσι».

Αλλά από την άλλη «πως θα φτιάξουμε ένα στόρυ χωρίς αιτία, αφορμή και προσχεδιασμένο σενάριο;» και άραγε «το αποτέλεσμα θα είναι τρέντυ»;

Ήρθαν στο νου εκείνες οι λέξεις του Χαβιέρ Σεγί: «μέσα από το σχέδιο φτιάχνεις τον εαυτό, εκεί συστήνεται η προσωπικότητα του υποκειμένου[individuation]». Πως το σχέδιο λειτουργεί σαν τον καθρέφτη, η δράση όπου καθένας μπορεί ελεύθερος να δοκιμάζει και να δοκιμάζεται.

Τι θα γινόταν αν έφτανε στα όρια του χαρτιού ή εκείνης της ελευθερίας του να «κινούμαι-χαράσσω» χωρίς σκέψη, του «και αν» και «γιατί όχι», μακριά από επικρίσεις και αγωνίες γυρω από το «μοιάζει;» και το «αρέσει;».

Τα ίχνη των γραμμών μας είχαν περισσότερο να κάνουν με τις αισθήσεις και όλα εκείνα τα ανείπωτα που προσπαθούν «όπως όπως» να «βγουν προς τα έξω» άτσαλα, ακατανόητα, μουτζουρωμένα αλλά και ανέμελα.

Όλα αυτά τα σημάδια στο χαρτί δεν μπορούν να ερμηνευτούν με κάποια ευθεία αντιστοίχιση. Δηλαδή μια γραμμή δεν αντιστοιχούσε απαραίτητα σε κάτι συγκεκριμένο.

Σε αυτούς τους χαραγμένους καθρέφτες, αυτό το αρνητικό αποτύπωμα, «εκεί έξω», «στον καθαρό αέρα», μακρυά από την αίθουσα, την πόλη και τους τύπους, τι κάναμε;

Όλοι κάτι έφτιαχναν, κάτι δοκίμαζαν.

Κάποια στιγμή βλέπω την Μαρία. Η Μαρία θα λέγαμε πως «ζωγραφίζει καλά», έχει εκπληκτικό ταλέντο στις αναπαραστάσεις. Συχνά έχω την εντύπωση πως η ελευθερία και οι «αναγνώσεις» των αφηρημένων σχεδίων την έχουν δυσκολέψει. Αλλά τι κάνει;

Read More

omorfainoume-03

Αυτό το Σάββατο 20/4 στις 12:00-15:00 στο καφέ Μύρτιλο εμπνευσμένοι από την καλλιτέχνιδα Yayoi Kusama βάζουμε τις δικές μας κουκκίδες στο χάρτη. #ΕμμένονταςΣτοΌνειρο 

This Saturday 20/4 from 12:00 to 15:00 at Myrtillo cafe inspired by the artist Yayoi Kusama we paint our dots. #ObsessiveDreamers

Το καφέ Myrtillo δημιουργήθηκε από την κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση Myrtillo με σκοπό την παροχή κατάρτισης, εργασιακής εμπειρίας και πρόσβασης στην αγορά εργασίας σε άτομα από ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, κυρίως νέους με μέτριες μαθησιακές δυσκολίες.

The Myrtillo café was set up by the Myrtillo Social Co-operative Enterprise with the aim of providing training, work experience and access to the labour market for people from vulnerable social groups, primarily young people with moderate learning disability.

“H Yayoi Kusama είναι Ιάπωνας καλλιτέχνης και συγγραφέας, που γεννήθηκε το 1929. Είναι γνωστή για το επαναλαμβανόμενα μοτίβα κουκίδων της. […] Από το 1977, η Kusama έζησε οικειοθελώς σε ψυχιατρικό ίδρυμα και μεγάλο μέρος της δουλειάς της έχει χαρακτηριστεί από την εμμονή και την επιθυμία της να ξεφύγει από το ψυχολογικό τραύμα. Σε μια προσπάθεια να μοιραστεί τις εμπειρίες της, δημιουργεί εγκαταστάσεις που βυθίζουν τον θεατή στην εμμονή της με ατέλειωτες κουκκίδες …

“Yayoi Kusama is a Japanese artist and writer, born in 1929. Well-known for her repeating dot pattern. [..] Since 1977 Kusama has lived voluntarily in a psychiatric institution, and much of her work has been marked with obsessiveness and a desire to escape from psychological trauma. In an attempt to share her experiences, she creates installations that immerse the viewer in her obsessive vision of endless dots and nets or infinitely mirrored space.’

Read More

2

Εκφράζουν τα σχέδια τα συναισθήματα μας; 
¿Expresan los dibujos nuestros sentimientos? Και αν ναι, πως; και σε ποιο βαθμό; Y si es así, ¿Cómo ? Y, ¿Hasta qué punto?

Αυτά δεν επικοινωνούν με λέξεις. Πως μπορούν οι γραμμές, οι φιγούρες και τα χρώματα να εγγυηθούν την μεταφορά, την καταγραφή και πόσο μάλλον τη σωστή μετάφραση των συναισθημάτων;

Ellos no comunican mediante las palabras. ¿Cómo pueden las líneas, las figuras y los colores garantizar la transferencia, la transcripción y, menos aún, una traducción correcta de nuestros sentimientos?

“Αφήνομαι στα χέρια χωρίς να προσπαθώ να ελέγξω τις κινήσεις και τις χειρονομίες τους, μόνο κατασκοπεύω τις αλλαγές τους”, λέει ο Javier Seguí.

“Dejarse llevar por las manos sin intentar controlar sus ademanes, sólo espiando sus vicisitudes”, dice Javier Seguí.

Καθώς τα χέρια κινούνται ελεύθερα, χωρίς μεσολαβητές, κριτές και κανόνες, χωρίς να αναζητούν να αναγνωρίσουν ή να αναγνωριστούν είναι μάλλον πιο κοντά σε εκείνο το σώμα που ξεφεύγει από τα όρια του δέρματος.

Mientras las manos se mueven libremente, sin mediadores, “jueces” y reglas, sin tratar de reconocer o ser reconocidos, parece que están más cerca de ese cuerpo que se escapa de los límites de la piel.

Καθώς “χορεύουν” ελεύθερα βρίσκονται πιο κοντά σε εκείνο το σώμα που νιώθει, ιδρώνει από αγωνία, κλαίει γιατί το άφησαν, χαμογελά γιατί το κοίταξαν, που ξεχνά το “έξω” και το πως φαίνεται.

Mientras “bailan” libremente, están más cerca al cuerpo ese que siente, suda por agonia, llora porque lo dejaron, sonríe porque lo miraron y olvida lo “fuera” y el “¿cómo se ve?”.

Πρόκειται περισσότερο για εκείνο το σώμα που πάντα με κάποιο τρόπο μας διαφεύγει. Αυτό που νιώθουμε παντού αλλά ποτέ δεν βλέπουμε ολόκληρο. Aυτό που κουβαλάμε καρτερικά μαζί μας και που τα όρια, το χρώμα, οι ορμόνες ή οι κληρονομημένες επιθυμίες του οποίου μας βασανίζουν.  [ Jean-Luc Nancy, 58 indicios sobre el cuerpo]

Se trata más de ese cuerpo que de alguna manera siempre se nos escapa. Aquello que sentimos en todas partes, pero nunca vemos en su conjunto. Aquello que llevamos con nosotros con tanta paciencia y cuyos límites, colores,  hormonas o deseos heredados nos torturan. [ Jean-Luc Nancy, 58 indicios sobre el cuerpo]

Είναι εκείνες οι στιγμές που το σώμα κάπως χάνει τον έλεγχο.

Son aquellos momentos donde el cuerpo pierde de alguna manera el control.  

Καθώς οι κινήσεις των χεριών δεν ορίζονται από την γραμματική, το συντακτικό, τις θέσεις των γραμμάτων στο πληκτρολόγιο, τις απαιτήσεις και τους στόχους που πρέπει να φτάσουν αρχίζουν και σχεδιάζουν πιο ελεύθερα.

Mientras los movimientos de las manos no están definidos por la gramática, la sintaxis, las posiciones de las letras en el teclado, los requisitos y los objetivos que deben alcanzar empiezan a trazar con más libertad.

Όπως συμβαίνει όταν τα χέρια ξεχνιούνται καθώς χαϊδεύουν ή γλιστρούν στο σώμα του άλλου. Κάπως έτσι, ανέμελα, αφήνονται και χαράσσουν γραμμές και πολύχρωμα σημάδια.

Como pasa cuando las manos se dejan llevar acariciando y deslizando al cuerpo del otro. De manera parecida, se dejan, un tanto descuidados, y trazan líneas y manchas de colores.

Κάπου εκεί στο αδιαμεσολάβητο, τη ροή, αλλά και στην ανάγκη και την επιθυμία εκείνο το σώμα καταφέρνει να βγει προς τα έξω.

Por allí, en el no intermediado, en el flujo, pero también, la necesidad y el deseo ese cuerpo consigue salir hacia fuera.

Καθώς τα χέρια μεταφέρουν γίνονται, σύμφωνα με τον Aby Warburg, “σεισμογράφοι του ανθρώπινου σώματος”. Συναισθηματογράφοι και τα ίχνη τους είναι ψυχογραφήματα, μικρά ανεξήγητα σημάδια συνδεδεμένα με εκείνο το σώμα που δεν διαγράφεται, που συνήθως δυσκολεύεται να εκφραστεί, που νιώθει, που ξεχειλίζει από συναισθήματα μα που δεν ξέρει πάντα πως να περιγράψει.

A medida que las manos transmiten, se hacen según Aby Warburg, “sismógrafos del cuerpo humano”  y sus emociones. Emocionográfos cuyas huellas son psicografías, pequeños signos inexplicables vinculados a ese cuerpo que siente  y desbordado de emociones que no sabe cómo describirlas.

“Ουσιαστικά τα σχέδια μας λειτουργούν σαν τον ορό της αλήθειας. Ασυνείδητα, και κατά συνέπεια αναπόφευκτα μαρτυρούν κάτι από ότι συμβαίνει μέσα μας”, έγραψε η Κατερίνα Σαββόγλου. Σαν μια  ειδική γλώσσα, ένα αλφάβητο συναισθηματικών σημείων για όλα  τα ανείπωτα, τα άρρητα, όσα δεν λέγονται, όσα δεν ομολογούμε.

“Básicamente nuestros dibujos actúan como el suero de la verdad. Inconscientemente, y por lo tanto, inevitablemente testifican algo de lo que está sucediendo dentro de nosotros “, dijo Katerina Savvoglou. Como un lenguaje especial, un alfabeto de signos emocionales para todo lo que no se puede contar, lo inefable, lo que nos asusta confesar.

“Εκείνη την ώρα είναι σαν μελωδίες που δεν μπορούν να συγκροτήσουν ούτε καν έναν αυτοσχεδιασμό. Ίσως όταν αυτό τελειώνει, τα πράγματα γίνονται πιο ξεκάθαρα”, συνέχισε.

“En ese momento son como melodías que ni siquiera pueden formar una improvisación. Quizás cuando el dibujar acaba, las cosas se vuelvan más claras”, continuó.

42045451_10155753990151334_5388699443983810560_n

Αυτό το σχέδιο πραγματοποιήθηκε σε μια προσπάθεια να περιγραφεί μια βίαιη απώλεια. Αρχικά πήρε το όνομα “τοπολογίες της βίας” από το βιβλίο του κορεάτη Byung-Chul Han. Ο Han μιλά για μια βία που δεν είναι πια φυσική, που σχεδόν δεν ομολογείται αλλά ωστόσο ενσωματώνεται. Πρόκειται για αυτή τη βία που τόσο συχνά βιώνουμε στην εποχή μας, την εποχή του ανταγωνισμού, του δήθεν δικαίου, της ελεύθερης παγκοσμιοποιημένης αγοράς.

Este dibujo se realizó en el intento de describir una pérdida violenta. Inicialmente, se llamaba “topologías de la violencia” como el título del libro del coreano Byung-Chul Han quien habla de la violencia que no es física y que pocas veces se habla de ella. Esta violencia que a menudo sentimos e incorporamos silenciosamente en nuestros tiempos, tiempos de competencia, supuesta justicia, del mercado libre y global.

Όταν όμως, λίγο αργότερα, ο Αντώνης αποκάλεσε το σχέδιο “Μελανίες” τα σημάδια από σινική μελάνη των σχεδίων ταυτίστηκαν με τα σημάδια των τραυμάτων μελανού χρώματος στο ανθρώπινο δέρμα.

Sin embargo, cuando, más tarde, Antonis llamó el dibujo “hematomas” [melanies], que en griego también significa manchas de tinta negra, los signos de la tinta se identificaron con los de acumulación de sangre en la piel humana.

Οι μελανιές, που σε αυτή την περίπτωση ήταν εσωτερικές, από τα “έσω”,  με την βοήθεια  της μελάνης, μεταφέρθηκαν στο “χαρτί”-”προς τα έξω”.

Los hematomas que en este caso eran interiores y “desde dentro”, con la ayuda de la tinta, se “transportaron” “hacia fuera” al “papel”.

Οι λέξεις ήρθαν να ερμηνεύσουν και να αποκαλύψουν: Τα χτυπήματα ήταν πολλά, σε διαφορετικές στρώσεις, κάποια καλύφθηκαν από “πηχτό χρώμα”, άλλα πήραν την “μορφή λέξεων” και άλλα εμφανίστηκαν σαν “χαρακιές”.

Las palabras vinieron a interpretar y revelar: Los golpes eran muchos, en distintas capas, algunos se taparon de “color denso”, otros cogieron la “forma de letras” y otros de “cortes”.

Το σίγουρο είναι πως όλα αυτά τα σημάδια έχουν μια σχέση με τη βία που το σώμα βίωσε και δεν μπόρεσε να εκφράσει.

Lo cierto es que todos estos signos tienen una relación con la violencia que el cuerpo ha sufrido y no pudo expresar.

“Μην ξεχνάς ότι σε αγγίζω”, είπε. Και, δεν κατάλαβα αν το σχέδιο μίλησε, αν είπα τη φράση αυτή στο σώμα μου ή σε σένα που είδες αυτό το σχέδιο και ίσως και τις “μελανίες” μου.  

“No olvides que te estoy tocando”, dijo. Υ, no sé si el dibujo habló, si dirijí esta frase a mi cuerpo o a tí que viste este dibujo y tal vez viste mis “hematomas”.

Read More